က်ဴးလစ္ပန္းက ေျပာတဲ႔စကား


ဒီေန႔ေတာ႕ ကၽြန္မႏွစ္သက္သေဘာက်တဲ႕ က်ဴးလစ္ပန္းေလးေတြရဲ႕ အေၾကာင္းေလးကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္.. ဒီက်ဴးလစ္ပန္းဟာ .. ကမၻာေပၚမွာ ေရပန္းစားထင္ရွားတဲ႔ပန္းျဖစ္ေပမဲ႕ ကၽြန္မတို႔ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မရွိသေလာက္ ရွားပါးတဲ႔အတြက္ ဒီပန္းကို ငယ္စဥ္ကတည္းက စာအုပ္ေတြမွာသာ ျမင္ဖူးခဲ႔ရတာမို႔ ကၽြန္မ စိတ္၀င္စားမိတဲ႕ ပန္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္.. ဆြဲေဆာင္မႈေကာင္းလွတဲ႕ အေရာင္အေသြး စံုလင္စြာနဲ႔ တင္႔တယ္လွပျပီး အခမ္းအနားေတြ၊ ပြဲလမ္းသဘင္ေတြအတြက္ အထူးသင္႔ေတာ္တဲ႔ပန္းျဖစ္ျပီး ဥေရာပမွာေတာ႕ က်ဴးလစ္ပန္းဟာ မဂၤလာအခမ္းအနားေတြမွာ အသံုးမ်ားတဲ႕ပန္းလည္းျဖစ္ပါတယ္.. ေန႔ထူးေန႔ျမတ္မ်ား၊ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔မ်ား အတြက္လည္း လက္ေဆာင္ အေပးမ်ားဆံုး ပန္းထဲမွာ ပါ၀င္ပါတယ္.. အခ်ိဳ႕ က်ဴးလစ္အမ်ိဳးအစားေတြဟာ ခပ္သင္းသင္းေမႊးတဲ႔ ရနံ႔ေလးရွိျပီး အေရာင္အမ်ိဳးစံုလင္လွသလို အေရာင္ကိုလုိက္ျပီး အဓိပၸါယ္မ်ားကိုလည္း ခြဲျခားထားေၾကာင္း သိရပါတယ္.. ေအာက္မွာေတာ႔ ကၽြန္မ စုေဆာင္းထားတဲ႕ အင္မတန္လွပ ဆြဲေဆာင္မႈရွိလွတဲ႕ က်ဴးလစ္ပန္းခင္းပံုမ်ားနဲ႕ က်ဴးလစ္ပန္းအေၾကာင္း အနည္းငယ္ကို ေဖာ္ျပေပးခ်င္ပါတယ္။


ေရလိႈင္းပမာ

တစ္ကြက္စီ တစ္ကန္႔စီ


ခရမ္းျပာေရာင္က်ဴးလစ္ပန္းခင္း

က်ဴးလစ္ပန္းဟာ စိတ္ကူးယဥ္ဆန္ျခင္း၊ ေမွ်ာ္လင္႕ခ်က္ထားျခင္း၊ ျပည္႕စံုေသာခ်စ္ျခင္းနဲ႕ ခ်စ္ျခင္း ေမတၱာတရားကို ေဖာ္က်ဴးျခင္း တို႕ရဲ႕ သေကၤတ လို႕ လက္ခံယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြမွာ အထူးထင္ရွား ေက်ာ္ၾကားေသာ္လည္း က်ဴးလစ္ပန္းရဲ႕ မူလအစဟာ အာရွအလယ္ပိုင္းမွာ ေတာင္ေစာင္းေတြ၊ ေအးတဲ႔ေနရာေတြမွာ သဘာ၀အတိုင္း ေပါက္ေရာက္ေသာ အပင္အျဖစ္ ပထမဦးဆံုး ေတြ႔ရွိရတာျဖစ္ျပီး ပါးရွားနဲ႕ တူရကီႏိုင္ငံမွာေတာ႕ ေအဒီ ၁၀၀၀ခုႏွစ္ထက္ ေစာျပီး စိုက္ပ်ိဳးခဲ႕ေၾကာင္း သိရပါတယ္. က်ဴးလစ္ပန္းကို ကမၻာေပၚမွာ ထင္ရွားလာေအာင္ စျပီး မိတ္ဆက္ေပးခဲ႕သူက ၾသစၾတီးယန္း ရုကၡေဗဒပညာရွင္ Carolus Clusius  ျဖစ္ပါတယ္.. သူဟာ က်ဴးလစ္ပန္းမ်ားကို ပထမဦးဆံုး အၾကီးအက်ယ္ စိုက္ပ်ိဳးခဲ႕သူျဖစ္ပါတယ္. ယခုအခ်ိန္မွာေတာ႕ မွတ္တမ္းတင္ထားတဲ႕ က်ဴးလစ္ပန္း အမ်ိဳးအစားေပါင္း ၃၀၀၀ခန္႔ ရွိေနျပီး ႏွစ္စဥ္ က်ဴးလစ္ပန္း သန္းေပါင္းမ်ားစြာကို ကမၻာတစ္၀ွန္းလံုး စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်ၾကပါတယ္.. သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားအရ ဥေရာပတိုက္မွာ က်ဴးလစ္ပန္းကို ေအာ္သိုမန္ အင္ပါယာေခတ္မွာ စတင္ စိုက္ပ်ိဳးခဲ႕တယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္..
ပန္းရင္႔ေရာင္က်ဴးလစ္ပန္းခင္း


အနီေရာင္က်ဴးလစ္ပန္းခင္း


ဖူးပြင္႔ေ၀စီ

က်ဴးလစ္ပန္းဟာ ေႏြဦးရာသီမွာ လွပေ၀စီစြာ ဖူးပြင္႔ျပီးေတာ႕ သစၥာပန္းတို႕လို ဥကေန စိုက္ပ်ိဳးတဲ႔အပင္ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္ပါတယ္.. သူ႔ရဲ႕ မ်ိဳးစိတ္ေပၚမူတည္ျပီး ပင္စည္ဟာ အရွည္၄လက္မကေန ၂၈လက္မအထိ ရွိႏိုင္ပါတယ္.. အမ်ားအားျဖင္႔ ပင္စည္ရုိးတံ တစ္ခုမွာ တစ္ပြင္႕တည္းသာ ပြင္႕တတ္ေသာပန္း ျဖစ္ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာ က်ဴးလစ္အမ်ဳိးအစားကေတာ႕ ရိုးတံတစ္ခုမွာ အပြင္႔၄ပြင္႔အထိ ပြင္႔ႏိုင္ပါတယ္.. အျပာေရာင္မွလြဲ၍ အေရာင္မ်ိဳးစံု ရွိျပီး ခ်စ္စရာေကာင္းလွတဲ႕ အေရာင္စပ္ၾကားမ်ားလည္း ရွိပါတယ္.. ပန္းပြင္႔ပံုသ႑ာန္မွာ ခြက္တစ္ခုပမာ ရွိျပီး က်ဴးလစ္ပန္းပင္တစ္ပင္မွာ အရြက္ ၂ရြက္မွ ၆ရြက္အထိ ရွိတတ္ျပီး အခ်ိဳ႕မ်ိဳးစိတ္မွာေတာ႕ ၁၂ရြက္အထိ ရွိတတ္ေၾကာင္း သိရပါတယ္… အရြက္ပံုသ႑ာန္မွာ ရွည္လ်ားျပီး အေပၚမ်က္ႏွာျပင္ ဖေယာင္းသားကဲ႕သို႔ ေခ်ာေျပာင္ေနကာ စိမ္းစိုေတာက္ပလွ်က္ ရွိပါတယ္.. အလြန္ၾကီးမားက်ယ္ျပန္႔ေသာ ေျမဧကေပါင္းမ်ားစြာမွာ တစ္ေရာင္စီ ခြဲဲျခား စိုက္ပ်ိဳးတတ္တာေၾကာင္႕ က်ဴးလစ္ပန္းခင္းမ်ားဟာ ရႈခ်င္စဖြယ္ မ်က္စိပသာဒရွိလွျပီး ဓာတ္ပံု၀ါသနာအိုးမ်ားအတြက္လည္း စြဲမက္ဖြယ္ ေကာင္းလွပါတယ္.. အေရာင္စံုကို ေရာေထြးစိုက္ပ်ိဳးတာမဟုတ္ဘဲ တစ္မ်ိဳးကို တစ္ကန္႕စီေသာ္လည္းေကာင္း၊ တစ္ကြက္စီေသာ္လည္းေကာင္း စိုက္ပ်ိဳးၾကတာ ျဖစ္တဲ႕အတြက္ သူ႕အေရာင္ သူ႕အကန္႔နဲ႕သူ အေရာင္စံု၊ အကြက္စံုမုိ႔ စိတ္၀င္စားဖို႔ေကာင္းသလို လွလည္းအလြန္လွပါတယ္..



ေရလိႈင္းပမာ


တိမ္ဆည္းဆာႏွင္႔ ပန္းပင္လယ္


အနီေရာင္လြင္ျပင္

လွပစြာဖူးပြင္႔ေနတဲ႕ က်ဴးလစ္ပန္းခင္းမ်ား
က်ဴးလစ္ပန္းကို တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး စိုက္ပ်ိဳးျဖစ္ထြန္းႏိုင္ေသာ္လည္း က်ဴးလစ္ပန္းတို႔ရဲ႕ သဘာ၀အရ အပြင္႔မ်ားကို ခူးဆြတ္ျပီး ေျမၾကီးထဲက်န္ေသာ ဥမ်ားကို ဇြန္လတြင္ တူးေဖာ္သိမ္းဆည္းကာ စက္တင္ဘာလတြင္ ျပန္လည္ စိုက္ပ်ိဳးၾကပါတယ္.. ေအးျမတဲ႔ .. ေႏြေႏွာင္းနဲ႕ ေဆာင္းရာသီတို႔မွာ ေျမကို ေကာင္းစြာထြန္ယက္ျပီး ေလးလက္မမွ ၈လက္မအထိ ေျမအနက္မွာ စိုက္ပ်ိဳးၾကတာ မ်ားပါတယ္.. ရွည္လ်ားတဲ႔ ေဆာင္းရာသီမရွိေသာ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ႕ က်ဴးလစ္ပန္းဥကို ၁၂လက္မအထိ ေျမၾကီးထဲ ျမဳပ္ႏွံကာ စိုက္ပ်ိဳးၾကရပါတယ္.. အဲဒီလုိစိုက္ပ်ိဳးတာဟာ ပူျပင္းတဲ႕ ေနေရာင္ဒဏ္မွ ကာကြယ္ဖို႕ရယ္ အပင္မေပါက္ႏိုင္တဲ႔ ဥေသးဥမႊားမ်ား ျဖစ္မလာဘဲ အပင္ၾကီးမားသန္စြမ္းမဲ႔ ဥၾကီးတစ္ခုတည္းသာ ျဖစ္ေစျပီး အပြင္႔လွလွ ရႏိုင္ဖို႔အတြက္ရယ္ ျဖစ္ပါတယ္… က်ဴးလစ္ပန္းဥတစ္လံုး ေသးငယ္ေသာအရြယ္မွ ပန္းပြင္႔မ်ား ပြင္႔ႏိုင္တဲ႕အရြယ္ ေရာက္ဖို႕ ၅ႏွစ္မွ ၈ႏွစ္အထိ အခ်ိန္ယူရတယ္လို႔ သိရပါတယ္.. စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ေသာ အရြယ္ေရာက္တဲ႕ ဥေတြကိုမွသာ အရြယ္အစားအလိုက္ ေစ်းကြက္မွာ ေရာင္းခ်ၾကပါတယ္.. ဥအရြယ္အစား ၾကီးမားေလ ပန္းပြင္႕အရြယ္ၾကီးမားေလျဖစ္ေၾကာင္႕ သိရပါတယ္.. ပန္းပြင္႕ဖုိ႕အရြယ္မေရာက္ေသးေသာ ဥငယ္မ်ားကိုေတာ႕ ေျမၾကီးထဲမွာ ျပန္လည္ျမဳပ္ႏွံျပီး ၾကီးထြားလာေအာင္ ထားၾကရပါတယ္..  က်ဴးလစ္ပန္းပြင္႔မ်ားကို ခူးဆြတ္ျပီးခဲ႕ေသာ္မွ အပင္ကို ခုတ္ပစ္ျခင္းမျပဳရဘဲ ေနာက္တစ္ရာသီ စိုက္ပ်ိဳးခ်ိန္အတြက္ က်ဴးလစ္ဥမ်ား အင္အားျပည္႕ၾကီးထြားလာဖို႕ အပင္မ်ား အလိုလို ေသဆံုးသြားသည္အထိ ေျမၾကီးထဲမွာ ဆက္လက္ ထားရွိရပါတယ္.. တကယ္လို႕ သင္႔အိမ္မွာ ၾကက္သြန္နီ ကုန္ေနတယ္ဆိုခဲ႔ရင္ ၾကက္သြန္နီအစား က်ဴးလစ္ပန္းဥကို အသံုးျပဳႏိုင္တယ္လို႕ သိရပါတယ္။



အနီနဲ႔ခရမ္းျပာ

အေရာင္အေသြးစံုစြာ

ပန္းေကာ္ေဇာ

က်ဴးလစ္ပန္းကို ၁၆၃၆- ၃၇ခုႏွစ္မွာ နယ္သာလန္ ( ေဟာ္လန္) ႏိုင္ငံမွာ ဂုဏ္သိကၡာရွိျခင္း၊ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀ျခင္း ျပယုဒ္အေနနဲ႔လည္း စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ား ရွိၾကပါတယ္.. အဲဒီေခတ္က က်ဴးလစ္ပန္းမ်ားကို ေငြေၾကးတစ္ရပ္ကဲ႕သို႕ ကုန္သြယ္ ေရာင္း၀ယ္ခဲ႕ၾကေၾကာင္း သိရပါတယ္.. ထိုအခ်ိန္ကတည္းက ဆန္းျပားေသာ အေရာင္မ်ိဳးစံုလည္း ေပၚထြက္ေနျပီ ျဖစ္ပါတယ္.. ရွားပါးေသာ တန္ဖိုးၾကီး က်ဴးလစ္ပန္းဥ တစ္ဥသည္ပင္ အိမ္တစ္လံုး၀ယ္ႏိုင္သည္႔ ပမာဏခန္႔မွ် ေငြေၾကးျဖင္႕ ေရာင္း၀ယ္ခဲ႕ၾကေၾကာင္း ဗဟုသုတအေနနဲ႕ မွတ္သားရပါတယ္.. က်ဴးလစ္ပန္း၏ တန္ဖိုးအဆင္႔အတန္းကို ပန္းတြင္ပါ၀င္ေသာ အေရာင္မ်ားကိုၾကည္႔ကာ ခြဲျခား သတ္မွတ္ၾကပါတယ္.. ခုေခတ္တြင္ေတာ႔ က်ဴးလစ္ပန္းစိုက္ပ်ိဳးသူမ်ားဟာ အေရာင္မ်ိဳးစံုရေအာင္ မ်ိဳးစပ္ျပီး စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ၾကျပီ ျဖစ္သလို စိုက္ပ်ိဳးတဲ႔ နည္းပညာေတြလည္း ပိုမိုတိုးတက္လာျပီ ျဖစ္ပါတယ္.. က်ဴးလစ္ပန္းဟာ ေဟာ္လန္ႏိုင္ငံရဲ႕  အထိမ္းအမွတ္ပန္းလို႔ ေျပာႏိုင္ေလာက္ေအာင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ က်ဴးလစ္ပန္းခင္းမ်ား လွပဆန္းက်ယ္စြာ စိုက္ပ်ိဳးၾကျပီး ကမၻာ႔ႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားကို တင္ပို႔ေရာင္းခ်တာေၾကာင္႔ ကမၻာေပၚမွာ  က်ဴးလစ္ပန္းကို စီးပြားျဖစ္ အၾကီးအက်ယ္ စိုက္ပ်ိဳးေရာင္းခ်တဲ႕ ႏိုင္ငံျဖစ္တာနဲ႕အညီ တစ္ႏွစ္ကို က်ဴးလစ္ပန္းဥေပါင္း သန္း၃၀၀၀ ခန္႔ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ပါတယ္..



ပန္းေမြ႔ရာ


ပန္းျခံထဲမွာ


ပန္းလြင္ျပင္

ပန္းကေလးေတြဟာ အဓိပၸါယ္ အသီးသီးရွိတာမို႕ မိမိေျပာလိုတဲ႕ စကားေတြကို ႏႈတ္က ဖြင္႔ဟစရာမလိုဘဲ ပန္းေတြမွာရွိတဲ႔ ကိုယ္စားျပဳ အဓိပၸါယ္ေလးေတြနဲ႔ မိမိေျပာလိုတဲ႔စကားေတြကို လိုက္ဖက္တဲ႔ ပန္းအေရာင္ေတြ ေရြးခ်ယ္ လက္ေဆာင္ေပးျပီး ေျပာလို႔ရပါတယ္.. က်ဴးလစ္ပန္းနဲ႔ပတ္သက္ျပီး အေရာင္တစ္ခ်ဳိ႕ရဲ႔ အဓိပၸါယ္မွာ အနီေရာင္သည္ “ငါ႔ကိုယံုၾကည္ပါ” ဟူေသာ အဓိပၸါယ္ ရသကဲ႔သို႔ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာကို ဖြင္႔ဟ၀န္ခံရာတြင္လည္း အနီေရာင္ က်ဴးလစ္ပန္းျဖင္႔ ဖြင္႔ဟ ၀န္ခံၾကပါတယ္.. အ၀ါေရာင္ က်ဴးလစ္ပန္းရဲ႕ အဓိပၸါယ္မွာ ေနေရာင္ျခည္လို ေတာက္ပတဲ႕အျပံဳးေလးလုိ႔ အဓိပၸါယ္ျဖင္႔ ေပးၾကသလို ေပ်ာ္ရႊင္၀မ္းေျမာက္ျခင္းကိုလည္း ကိုယ္စားျပဳပါတယ္.. ခရင္မ္ေရာင္ က်ဴးလစ္ပန္းက မင္းကိုထာ၀ရခ်စ္ေနမယ္၊ အျဖဴဆြတ္ဆြတ္ က်ဴးလစ္ပန္းက  ေကာင္းကင္ဘံု၊ သစ္လြင္ေတာက္ပျခင္း၊ သန္႔စင္ျခင္းကို ကိုယ္စားျပဳပါတယ္.. ခရမ္းေရာင္က ေတာ္၀င္ဆန္ျခင္း ျမင္႔ျမတ္ျခင္း၊ ပန္းေရာင္က ခ်စ္ျခင္းေမတၱာႏွင္႕ ဂရုစိုက္ ေႏြးေထြးျခင္း၊ လိေမၼာ္ေရာင္ က်ဴးလစ္ပန္းကေတာ႕ ခြန္အားရွိျခင္း၊ စိတ္အားထက္သန္ျခင္း၊ စိတ္ကူးဥာဏ္ကြန္႔ျမဴးျခင္း၊ ရမၼက္စိတ္ထက္သန္ျခင္း စသျဖင္႔ အသီးအသီး ကိုယ္စားျပဳ အဓိပၸါယ္မ်ားရွိေၾကာင္း မွတ္သားရပါတယ္..


အ၀ါထဲက တစ္ပြင္႔တည္းေသာ အနီ
လွဟန္ေရးျခယ္ လွေရးၾကြယ္

ေရာင္စံုလိႈင္းမ်ား


ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္လိုလွေရးၾကြယ္

အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ၀ါရွင္တန္ျပည္နယ္ရဲ႕ အေနာက္ေျမာက္ ဆီယာတယ္ျမိဳ႕ရဲ႕ ေျမာက္ဘက္ မိုင္၆၀အကြာက Skagit Velly တစ္၀ိုက္မွာေတာ႕ က်ဴးလစ္ပန္းပြဲေတာ္ကို ႏွစ္စဥ္က်င္းပေလ႔ရွိပါတယ္.. အဲဒီပြဲေတာ္ခ်ိန္မွာ ဧကေပါင္း ရာနဲ႕ခ်ီျပီး က်ယ္၀န္းတဲ႕ က်ဴးလစ္ပန္းခင္းၾကီးေတြဟာ အေရာင္စံု အေသြးစံု မ်က္စိတစ္ဆံုး၊ ေလွ်ာက္လည္၍ပင္ မဆံုးႏိုင္ေအာင္ ျပန္႔ေျပာက်ယ္၀န္းလွျပီး လာေရာက္လည္ပတ္တဲ႔ ဧည္႔သည္ အေရအတြက္ဟာလည္း မ်ားျပားလွပါတယ္.. ေရာက္လာသူတိုင္း ရင္သပ္ရႈေမာၾကရေလာက္ေအာင္ ပန္းပင္လယ္ၾကီးဟာ အခ်င္းမိုင္အားျဖင္႔ ၁၅မိုင္ခန္႔ က်ယ္၀န္းတယ္လို႔ သိရပါတယ္.. က်ဴးလစ္ပန္းပြဲေတာ္ကို ပန္းေတြအားလံုး စံုညီစြာ ဖူးပြင္႔ၾကတဲ႕ ဧျပီ ၁ရက္ေန႔မွ ၃၀ရက္အထိ ၄င္းေဒသမွာ ႏွစ္စဥ္ က်င္းပေလ႔ရွိပါတယ္.. ဒီေလာက္က်ယ္၀န္းျပီးး အေရာင္စံုစြာလွပတဲ႕ အိပ္မက္ဆန္ဆန္ ပန္းခင္းၾကီးကို ၾကည္႔ရဖို႕ ဘယ္ေလာက္မ်ား ရင္ခုန္စရာ ေကာင္းလိုက္မလဲေနာ္။ အခြင္႔အေရးမ်ားရရင္ အဲဒီပန္းပြဲေတာ္ၾကီးကို သြားၾကည္႕ခ်င္မိပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ႔ က်ဴးလစ္ပန္းပြဲေတာ္ၾကီးကို မေရာက္ႏိုင္ေသးခင္မွာ ဓာတ္ပံုေတြကိုၾကည္႔ရင္းဘဲ စိတ္အပန္းေျဖၾကရေအာင္လားရွင္။

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ဒီက်ဴးလစ္ပန္းကိုေတာ႔ ကၽြန္မႏွစ္သက္တဲ႔ပန္းတစ္မ်ိဳးမို႔ အခ်က္အလက္မ်ား၊ ဓာတ္ပံုမ်ား စတာေတြကို ႏွစ္သက္စြာ စုေဆာင္းထားသမွ် မ်က္စိပသာဒျဖစ္စြာ ဖတ္ရႈခံစားႏိုင္ဖို႔ ျပန္လည္ေ၀မွ်ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္ရွင္..



Sources and photos from Google


http://www.livingartsoriginals.com/flower-tulip.htm