စိတ္ဝင္စားဖြယ္ မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္အက

ကၽြန္မတို႕ ျမန္မာျပည္ထဲမွာလည္း တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေပါင္းစံုရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ ရိုးရာ အစဥ္အလာ၊ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈနဲ႔၊ ကနည္းကဟန္တို႕ကို ကိုယ္စီရွိၾကပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားတို႔ရဲ႕ ရိုးရာ ဂီတမ်ားနဲ႔ တြဲဖက္ျပီး ကခုန္ၾကရတဲ႕ ကခ်င္လူမ်ိဳးတို႕ရဲ႕ မေနာအက၊ ရွမ္းလူမ်ိဳးတို႔ရဲ႕ ရွမ္းအိုးစည္အက၊ ခ်င္းလူမ်ိဳးတို႔ရဲ႕ ဝါးညွပ္အက၊ ကရင္တို႕ရဲ႕ ဒံုးယိမ္းအက စသျဖင္႕ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းတဲ႔ ရိုးရာဂီတနဲ႔ အကမ်ားကို ပိုင္ဆိုင္ၾကသလို ကမၻာေပၚကအျခားေသာ လူမ်ိဳးေတြ တိုင္းမွာလည္း ကိုယ္ပိုင္ယဥ္ေက်းမႈ၊ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ၊ ေတးဂီတတို႔ ကိုယ္စီရွိၾကပါတယ္။ အဲဒီထဲကမွ အာဖရိကႏိုင္ငံမွာရွိတဲ႔ လူမ်ိဳးႏြယ္စုတစ္ခုရဲ႕ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ အကတစ္မ်ိဳးအေၾကာင္း အနည္းငယ္ ေရးသားခ်င္ပါတယ္။
 
အာဖရိကႏုိင္ငံမွာ ေတးဂီတဟာ အလြန္အေရးၾကီးတဲ႕ အခန္းက႑ကေန ပါဝင္ပါတယ္။ အာဖရိက ေဒသခံ 

တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ဘဝမွာ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး ဆက္သြယ္ၾကရာမွာ၊ အခန္းအနား၊ ထူးထူးျခားျခား အခ်ိန္အခါေတြမွာ၊ ရိုးရာပြဲလမ္းေတြမွာ ဂီတဟာ မပါမျဖစ္ အေရးပါလွပါတယ္. မဂၤလာေဆာင္တဲ႔အခ်ိန္၊ ကေလးေမြးဖြားတဲ႔အခ်ိန္၊ အမဲလိုက္ခ်ိန္၊ အဆံုးစြန္ ေသဆံုးခ်ိန္တို႕မွာပါ ဂီတနဲ႔ ဆက္စပ္ေနခဲ႕ ပါတယ္။။ ေတးဂီတဟာ အာဖရိက တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း လို႔ ေျပာရ ေလာက္ေအာင္ ေနရာ တကာမွာ ေတးဂီတရဲ႕ အခန္းက႑က ပါဝင္ေနပါတယ္.. ေတးဂီတဟာ မေကာင္းဆိုးဝါးေတြကို ဖယ္ရွားႏုိင္စြမ္းရွိတယ္လို႔ အာဖရိကတိုင္းရင္းသားေတြက ယံုၾကည္ၾကျပီး နတ္ဘုရားေတြ၊ မရဏမင္းနဲ႔ ဘိုးေဘးတို႕ရဲ႕ ဝိဥာဥ္တို႕ကို ဂီတျဖင္႕ ပူေဇာ္ ပသေလ႕ရွိပါတယ္။

အာဖရိက ေဒသမွာ တစ္ေနရာနဲ႔တစ္ေနရာ မတူညီတဲ႔ ကနည္းကဟန္နဲ႔ တူရိယာတို႕ကို ပိုင္ဆိုင္ထား ၾကပါတယ္.. အာဖရိကရဲ႕ အဓိက ထင္ရွားတဲ႔ တူရိယာတစ္ခုကေတာ႕ ဗံုျဖစ္ပါတယ္.. အာဖရိက ဗံုသံဟာ လူေတြရဲ႕ စိတ္ႏွလံုးကို ညိဳ႕ယူဆြဲေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရွိျပီး စိတ္လႈပ္ရွားမႈကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အာဖရိက ဗံုသံဟာ အာဖရိကလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ႏွလံုးခုန္သံနဲ႔ တင္စားၾကပါတယ္. ဗံုသံရဲ႔စည္းခ်က္နဲ႔ လိုက္ျပီး ကရတဲ႔ အကဟာလည္း အာဖရိက ယဥ္ေက်းမႈမွာ အာဖရိကသားေတြနဲ႔ တစ္သားတည္းက်တဲ႔ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ပါတယ္.. အကကတဲ႔သူေတြဟာ ထူးျခားတဲ႔ ေျခဟန္လက္ဟန္၊ မ်က္ႏွာဖံုး၊ အေရာင္စံု လွတဲ႔ ဝတ္စံုမ်ား၊ ေဆးျခယ္ထားတဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာ တို႕ျဖင္႔ ဆက္သြယ္ေရး ဘာသာေဗဒ အမူ အရာတို႕နဲ႕ ေပါင္းစပ္ကာ ကခုန္ၾကပါတယ္. ဝမ္းနည္းဖြယ္ အခမ္းအနားေတြ မွာျဖစ္ေစ၊ ေပ်ာ္ပြဲ ရႊင္ပြဲတြင္ျဖစ္ေစ အကန္႕အသတ္မရွိ ကခုန္တတ္ၾကျပီး ထိုသို႕ကခုန္တဲ႔အခါ သူတို႕ရဲ႕ ဘုိးေဘး ဘီဘင္ေတြရဲ႕ ဝိဥာဥ္ေတြကပါ သူတို႕နဲ႕အတူ လိုက္ပါကခုန္ၾကတယ္လို႕ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။

 

မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္အကမ်ား

 

အာဖရိကမွာ ထူးထူးျခားျခား စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းတဲ႔ အကတစ္ခုက  Mali လူမ်ိဳးႏြယ္စုရဲ႕  မ်က္ႏွာဖံုးဝတ္ဆင္ျပီး ကတဲ႔ အလြန္ေရွးက်ေသာ ရိုးရာအက ျဖစ္ပါတယ္.။ ေရွးလြန္ခဲ႔တဲ႔ ရာစုႏွစ္ မ်ားစြာ ကတည္းက ရိုးရာအကအျဖစ္ ကခဲ႔ၾကတာျဖစ္ျပီး အဲဒီအကကို ဘာသာေရး အခမ္းအနား ပြဲလမ္းသဘင္ေတြနဲ႔ ရပ္ရြာက သက္ၾကီးဝါၾကီး တစ္ဦးဦးရဲ႕ အသုဘအခမ္းအနားတို႔မွာ ကခုန္တတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အာဖရိက ေဒသမွာ ကခုန္ျခင္းဟာ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲသက္သက္ အေနနဲ႔သာ မဟုတ္ဘဲ ဘာသာေရး ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈနဲ႔ပါ စပ္ဆက္ေနခဲ႔ပါတယ္. အေနာက္အာဖရိကေ ဒသပိုင္းမွာရွိတဲ႔ ႏုိင္ငံေတြမွာ Mali အကကို လူမ်ိဳးအမ်ားစုက ကတတ္ၾကပါတယ္။ လူမ်ိဳးတိုင္းမွာ မတူကြဲျပားတဲ႔ ေနာက္ခံယဥ္ေက်းမႈေတြ ရွိတတ္ၾကေသာ္လည္း မ်က္ႏွာဖံုးဝတ္အကကေတာ႕ အာဖရိကရွိ လူမ်ိဳးစုတုိင္းလိုလို ကတဲ႔ အလြန္ေရွးက်တဲ႔ ရိုးရာအစဥ္အလာ အကျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

 

Mali အကကို ကတဲ႔အခါမွာ Dogon လို႕ေခၚတဲ႔ မ်က္ႏွာဖံုးဟာ အထူးထင္ရွားတဲ႔ မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ျဖစ္ပါတယ္။. သစ္သားကို ထြင္းထုထားျပီး ေဆးေရာင္စံုမ်ားကို ျခယ္သထားပါတယ္။ Dogon မ်က္ႏွာဖံုးေတြ မ်ားစြာထဲမွာ အေကာင္ တိရိစာၦန္မ်ားစြာတို႔ရဲ႕ ပံုသ႑ာန္မ်ားကိုလည္း ထြင္းထု ေဆးျခယ္ တတ္ၾကပါတယ္။ Dagon မ်က္ႏွာဖံုးရဲ႕ သေကၤတဟာ ေရွးတုန္းက ရွိခဲ႔တဲ႔ Mali ဘြားေအၾကီး Yasigi ကို ရည္ရြယ္ပါတယ္.. သူမဟာ အနီေရာင္ ေခါင္ရမ္းပန္းကို စိုက္ပ်ိဳးခဲ႔ျပီး အဲဒီအပင္က ရတဲ႕ အမွ်င္ေတြနဲ႔ စကပ္ကို ျပဳလုပ္ကာ Dogon အကကတဲ႔သူေတြကို ဝတ္ဆင္ေစခဲ႔ပါတယ္။ ေနာင္ လာေနာက္သားတို႕က အဖြားအို Yasigi ကို သတိတရနဲ႔ သူမရဲ႕ ရုပ္ထုကို ဦးေခါင္းမွာ အေလးအျမတ္ တပ္ဆင္ျပီး ကၾကပါတယ္။

 အမ်ိဳးစံုလင္လွတဲ႔ မ်က္ႏွာဖံုးမ်ား 

 ဦးေခါင္းေပၚမွ ဘြားေအ Yasigi ရုပ္ထုပါ မ်က္ႏွာဖံုး

 သမင္မ်က္ႏွာဖံုး

လူျဖဴမ်က္ႏွာဖံုး

မ်က္ႏွာဖံုးေတြထဲမွာ အျခားထင္ရွားတဲ႔ မ်က္ႏွာဖံုးက သမင္သ႑ာန္ရွိ Bambara မ်က္ႏွာဖံုးဟာလည္း ထင္ရွားတဲ႔ အကကရာတြင္ သံုးတဲ႔ မ်က္ႏွာဖုံးစြပ္ျဖစ္ပါတယ္။  မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္အကဟာ အာဖရိက တိုင္းျပည္ေတြမွာ အလြန္ထင္ရွားတဲ႔ အကျဖစ္ျပီး ကတဲ႕အခါမွာ မ်က္ႏွာဖံုးကို တပ္ဆင္ထားတတ္ၾကျပီး မ်က္ႏွာဖံုး တတ္ဆင္ထားျခင္းအားျဖင္႕ နတ္ဘုရားတို႕ရဲ႕ ဝိဥာဥ္ဟာ ကခုန္သူကို ပိုင္ဆိုင္ျပီး သူတို႕နဲ႕အတူတူ ရွိေနတယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။

 

ေခ်ာ္လဲမက်ေအာင္ ဘယ္လိုမ်ား ဟန္ခ်က္ထိန္းတယ္ စိတ္ဝင္စားစရာ

 ဓာတ္ပံုရိုက္ခံေနတဲ႔ အကအဖြဲ႔နဲ႔ ကမၻာလွည္႔ခရီးသည္အခ်ိဳ႕

 

ဒီဟာၾကီးေတြနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ားကလဲ မသိခ်င္ဘူးလား..

Mali လူမ်ိဳး လက္မႈပညာသည္တစ္ခ်ိဳ႕က မ်က္ႏွာဖံုးေတြကို လွပအေရာင္စံုစြာ ေဆးျခယ္ျပီး သူတို႔ရဲ႕ အကကို စိတ္ဝင္တစား လာေရာက္ၾကည္႔ရႈၾကတဲ႔ ကမၻာလွည္႔ ခရီးသြားေတြကို ေရာင္းခ်တတ္ ၾကပါတယ္. ကမၻာလွည္႕ ခရီးသည္ေတြဟာ Mali လူမ်ဳိးတို႕ရဲ႕ မ်က္ႏွာဖံုးအကကို အင္မတန္မွ စိတ္ဝင္စားၾကပါတယ္။ သူတို႕ေတြရဲ႕ ပြဲလန္းသဘင္နဲ႔ မၾကံဳၾကိဳက္လို႔ ကပြဲမရွိရင္ တကူးတက ပိုက္ဆံေပးျပီး ကခိုင္းတတ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီလို ကျပတဲ႔အခါမွာ ကျပမဲ႔ လူေတြဟာ မကခင္မွာ နတ္ဘုရားမ်ားကို ယဇ္ပူေဇာ္ပသျပီး ပါးစပ္ကလည္း ဂါထာမႏၱယားမ်ား ရြတ္ဆိုေလ႔ ရွိၾကပါတယ္။ အကကသူတစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ႕ ကုလားမ ေျခေထာက္လို႔ ေခၚတဲ႔ သစ္သားေခ်ာင္းအရွည္ေတြကို တပ္ဆင္ျပီး ကခုန္တတ္ၾကကာ အခ်ိဳ႕မွာ ဦးေခါင္းမွာ အလြန္ရွည္လ်ားျပီး ၾကီးမားတဲ႔ သစ္သားေခ်ာင္းကို တတ္ဆင္ျပီးလည္း ကၾကပါတယ္။ အေရာင္စံုျခယ္ထားျပီး မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ထားတဲ႔ Mali လူမ်ိဳးတို႔ရဲ႕ အကဟာ ကမၻာလွည္႔ ခရီးသည္ေတြအတြက္ အင္မတန္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းတဲ႔ ဆြဲေဆာင္မႈ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္ေနပါေတာ႔တယ္။

အထက္က ဗီဒီယုိေလးေတြမွာ Mali တို႕ရဲ႕ Dagon မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္အကနဲ႔ ကုလားမ ေျခေထာက္လို သစ္သားေခ်ာင္းၾကီးေတြ ဝတ္ဆင္ျပီး ဘယ္လို ကတယ္ဆိုတာကို ၾကည္႔ရႈခံစားၾကည္႔ပါေနာ္.. 

အားလံုး ေပ်ာ္ရႊင္က်န္းမာ စိတ္ခ်မ္းသာ လိုရာဆႏၵျပည္႔ဝၾကပါေစရွင္။

Vidoe credit : YouTube

Photos credit : Funzug, Flickr

http://billkamin.com/westafrica/id19.html

ဆက္ဖတ္ရန္